7 Ocak 2015’de Charlie Hebdo dergisinin Paris’deki ofisine maskeli üç kişi tarafından düzenlenen silahlı saldırı sonucunda 12 kişi yaşamını yitirdi. Bir hiciv dergisi olan Charlie Hebdo’ya yapılan bu saldırının gerekçesi, Muhammed peygamberin karikatürünü yapmak suretiyle Müslümanlara hakaret edilmiş olmasıydı.  
Bu gerekçenin evrensel hakkaniyeti olabilir mi?  
Sorunun yanıtını burada verebilmek elbette mümkün değil. Fakat inekler Hinduların kutsalı iken, Hindu olmayanlar ineği kesip yiyorlar. Dahası İsa peygamber Müslümanların da kutsalıdır. Ancak hiçbir Müslüman, İsa peygamber resim ve heykelleri dolayısıyla Hıristiyanlara saldırmıyorlar. Öte yandan, İslam dünyasında olmasa da Hıristiyan dünyasında İsa peygamberin resminin yapılmasına Bizans İmparatoru III. Leo tarafından takriben 1290 yıl önce savaş açılmıştı. İkonaklasm (İkon/resim muhalifliği) olarak tarihe geçmiş olan bu olayla ilgili tartışmaların kaynağı ise kutsalın heykelinin ya da resminin yapılmasını yasaklayan Musevi diniydi. Yasak, Musa Peygamber’e vahyedilmiş olan 10 Emir’den ikincisinde şöyle ifade edilmiştir: “Kendine yukarıda gökyüzüzünde, aşağıda yeryüzünde ya da yer altındaki sularda yaşayan herhangi bir canlıya benzer put yapmayacaksın, putların önünde eğilmeyecek, onlara tapmayacaksın. Çünkü ben, Tanrın RAB, kıskanç bir tanrıyım. 
 
TASVİR YASAĞI 
 
Yahudi kaynaklı olarak doğan Hıristiyanlık, eski Yunan ve Roma dünyasında yayılırken kutsalların tasvirlerini yasaklayan İbrani geleneği, sünnet, domuz etinin haram olması vb gelenekler gibi, Batı Hıristiyanlığınca benimsenmedi. Çünkü Yunan ve Roma uygarlıklarının çok tanrılı dinlerinde kutsalların resminin yapılması yasak değildi. Tam tersine çok gelişmiş resim ve heykel sanatı kültürü vardı. Ayrıca Batı Hıristiyan dünyası, İÖ 5’inci yüzyılda yaşayan filozof Platon’un (Eflatun) diyaloglarından birisinde (Symposion) yer alan şu düşüncesinden çok etkilenmişti“Güzel nesnelerin tasvir edilmesi, bir kimsenin kendi güzelliğini tasarlamasının yoludur”.  
İbrani geleneğinin resime ve heykellere karşı yasağını dikkate almayan Batı Hıristiyanlığı’nda İsa Peygamber tasvirleri yapıldı ve bu tasvirler, kutsallık kazandı. Bu durum, Hıristiyan dünyasında İsaurialı lakaplı III. Leo’nun (717-741) İmparator olarak Bizans tahtına oturmuş olduğu tarihe kadar bir dinsel tartışma ya da kavga nedeni de olmadı. Dahası o zamana kadar Müslümanlar da İsa Peygamber resimlerine karşı olumsuz tavırlı değillerdi.  
Tam tersine Emevi sınırları içindeki Yunan Kiliselerinin İsa Peygamber resimleri islam halifelerinin koruması altındaydı. Fakat bu koruma717-720 yılları arasında hüküm süren Halife II. Ömer’in (Ömer Bin Abülazizdöneminde son buldu. Emevi ordularının İstanbul kuşatmasındaki başarısızlığı dolayısıyla öfkelenen II. Ömer’in emriyle ülkesindeki her tür resim ve heykel yıkıldı. III. Leo’nun Bizans sarayındaki İsa Peygamber resim ve heykellerine saldırısı da bu yıkım emrinin ardından, III. Leo’nun tahta çıkmış olduğu tarihten dokuz yıl sonra (726 yılında) oldu. Leo’nun bu tarihte ikonlara saldırmaya başlamasının nedeni, doğup büyüdüğü Suriye’de Doğu Hıristiyanlığı öğretisine uygun bir dinsel eğitim almış olmasıydı. Önce İmparatorluk sarayının sundurmasındaki ünlü İsa tasvirlerini ortadan kaldıran, sonra da (731 yılında) İsa Peygambere ait olan tüm resim ve heykellerin yok edilmesi için bir bildiri yayınlayan III. Leo’ya yanıt, 731 yılında İkonaklasmı (resim muhalifliği) kınayan bildirisiyle Papa Gregorius’dan geldi.  
 
DOĞU-BATI HIRİSTİYANLIĞI 
 
III. Leonun İsa Peygamberin resimlerini ortadan kaldırmasının Doğu Hıristiyanlığı açısından bakıldığında olması gerekendi. Fakat Hıristiyanlığı Eski Yunan dünyasında benimseyen Batı Hıristiyanları için III. Leo’nun bu eylemi kabul edilemezdi. Zira onlara göre İsa Peygamberin resim ve heykelleri tahrip edilemezdiBu nedenle III. Leo’nun İsa tasvirlerini yok etmesi, Peygamber resimlerini sevenlerin (ikonadullarınyaşadığı Konstantinopolis’te (İstanbul) vBizans İmparatorluğunun Batı kesimlerinde isyanlara yol açtıPeygamber resminin yapılıp yapılamacağına dair tartışmalarHıristiyan ilahiyatının entellektüellerinin devreye sokulması ve bir Konsil toplantısıyla bitirilmek istendi. Fakat hem III. Leo döneminde hem de onun gibi İkonaklast (Putkırıcı) olan sonraki iki halefi döneminde bir uzlaşma noktasına gelinemedi. Sorunun çözümünde işe yarayacağı düşüncesiyle Leo’nun oğlu (IV. Leo), İkonadul (resim sever) bir kadın olan İrene ile evlendirildi. Fakat bu yol da işe yaramadı. Nihayet, Kraliçe İrene, IV. Leo ölünce onun kendisinden olan henüz 10 yaşındaki oğlu adına devlet yönetimine el koydu ve İkonaklastları devlet yönetiminden uzaklaştırdı. Sonra, Eylül 787’de toplanan Yedinci İznik Konsili’ni topladı ve Konsilİkonaklasm öğretisinin ortadan kaldırılmasına karar verdi. Böylece Hıristiyan dünyasında İsa Peygamber resim ve heykellerinin dinsel meşruiyetinin temeli atılmış oldu. Fakat peygamberlerin resim ve heykellerinin yapılamayacağıyla ilgili Musa Peygamber’in 10 emrindeki yasak, Yahudiler ve Müslümanlarda muhafaza edildi. Buna rağmen İslam’da peygamber resminin yapılamayacağına dair bir yasak öyle görülüyor ki Ortaçağda katı bir uygulama değildi. Zira Hz. Muhammed’in Müslüman ressamlar tarafından yapılmış resimlerinin varlığı, kimilerinin yüzü gizlenerek kimilerinin de açık olarak, bilinmektedir ki bu yayınlara internetten de ulaşılabilmektedir (Mohammed Image Archive) 

 
 
 
banner533
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.