Adı başkanlık sistemi...
 AKP senelerdir ‘yeni anayasa’yı gündemde tutuyor ancak buna dair somut adımlar konusunda sıkıntılar yaşanıyordu.
Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, mayıs ayında anayasa çalışmalarının sonuna geldiklerini duyurmuştu. Erdoğan, yeni anayasa çalışmalarıyla ilgili uzlaşma zemini olmazsa Cumhur referanduma gitmeyi planladıklarını belirtmişti.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli de ‘Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 100. yıldönümünde yeni anayasa’ vizyonuyla 100 maddelik anayasa önerisi hazırladıklarını açıklamıştı.

İktidar kanadından gelen anayasa çağrısını ‘sivil ve askeri darbe dönemlerinde anayasa yapılamayacağı’ diyerek reddeden CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ise halkın destek verdiği ve özgür bir ortamda anayasa yapılması gerektiğini söylemişti.

İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener de neredeyse tüm muhalefetin mutabık kaldığı ‘iyileştirilmiş ve güçlendirilmiş parlamenter sistem’de ısrarcı.

‘Yeni anayasada hükümet sisteminin adı açıkça başkanlık sistemi’

Selvi’nin görüşlerine başvurduğu yeni anayasa taslağını hazırlayıp Erdoğan’a sunan Yeni Anayasa Bilim Kurulu Başkanı Prof. Yavuz Atar, yeni anayasada hükümet sisteminin adının açıkça ‘başkanlık sistemi’ olarak düzenlendiğini söyledi.

Yeni düzenlemede, parlamenter sistemlerin unsuru ‘güvenoyu’nun yer almadığını belirten Atar, ”Bununla birlikte, denge ve denetim mekanizmalarında Meclis’i güçlendiren ve sistemdeki ağırlığını arttıran bir yaklaşım benimsenmiştir” dedi.

‘Bakanlar meclis tarafından görevden alınabilecek’

Atar, şunları kaydetti: ”Bununla birlikte, başkanın atadığı başkan yardımcıları ve bakanların, belli şartlar çerçevesinde Meclis tarafından görevden alınabilmesinin yolu açılıyor. Böylece başkan yardımcıları ve bakanlar hem başkana, hem de bir anlamda Meclis’e karşı da sorumlu olacaklardır. Bu düzenleme açıkça Meclis’i güçlendirici niteliktedir. Başkan yardımcıları ve bakanların görevden alınabilmesi için Mecliste salt çoğunlukla önerge verilebilecek, ancak bu önergelerin kabulü için beşte üç oy çoğunluğu aranacaktır.

Sözlü soru geri geliyor

  • Yeni sistemde mevcuttaki yazılı soruya ilaveten sözlü soru sistemi de kabul ediliyor. Cumhurbaşkanlığı sisteminin üç yıllık uygulamasında eski parlamenter sistem alışkanlıklarının da etkisiyle, milletvekilleri ile bakanların daha yoğun bir temas içinde bulunması bir ihtiyaç olarak dile getiriliyor. Bu beklenti göz önünde tutularak Meclis ile bakanlıklar arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesi ve Meclis’in yürütmeyi denetleme kapasitesinin artırılması amacıyla bakanların Meclis’e giderek soruları sözlü olarak cevaplandırmasına imkân tanınıyor.

AYM üyeleri Meclis ve ‘başkan’ tarafından seçilecek

  • Yeni düzenlemede Anayasa Mahkemesi üyelerinin seçiminde AKP’nin 2012 Uzlaşma Komisyonu’na sunduğu ancak 2017 değişikliğinde pakette yer almadığı için gerçekleşmeyen model esas alınıyor. Buna göre AYM üyelerinin Meclis’e ağırlık verecek şekilde, Meclis ve başkan tarafından seçilmesi ve atanması öngörülüyor.

‘Anayasanın başlangıç bölümü tümüyle yeniden yazıldı’

  • Cumhuriyet’in, yani devletin nitelikleri korunuyor. Ayrıca adalet ilkesinin de devletin temel niteliklerine eklenmesi, kuvvetler ayrılığı prensibine anayasa metninde yer verilmesi düşünülüyor.
  • Başlangıç tümüyle yeniden yazıldı, darbeleri meşrulaştıran eski metinler yerine, milli irade, hukukun üstünlüğü, insan hakları ve milletin müşterek değerlerine vurgu yapılıyor. Anayasayı kabul ve ilan eden iradenin Türk Milleti olduğu özellikle belirtiliyor.
  • Yeni anayasa taslağının nihai değerlendirmeye göre 120-130 madde arasında olması bekleniyor.

banner530
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
banner532